تبلیغات
اخبارسیاسی - اوباما و مذاکره با ایران
 
اخبارسیاسی
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : afsane danesh
نویسندگان
نظرسنجی
نظرتون درمورداین وبلاگ چیه؟






آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
ظ¾ظڈظپظژع©غŒ
مذاکرات بغداد میان ایران و گروه ۱+۵ در مورد مسئله هسته‌ای ایران آن چنان که انتظار می‌رفت جلو نرفت. هرچند که برای دور بعد در هیجدهم و نوزدهم ژوئن کشورهای شرکت کننده باز هم گرد هم خواهند آمد، اما تقریبا برای ناظران بین المللی تردیدی نیست که امریکا یکی از موانع اصلی رسیدن به توافق‌های قابل قبول و جدی در این دور از مذاکرات بوده است. رفتار هیئت نمایندگی امریکا در مراحل قبل و حین مذاکرات و حتی بعد از آنکه مسئول مذاکره کننده امریکایی به تل آویو سفر کرد نشان گر تضاد‌ها، تناقض‌ها و در عین حال چارچوب‌های رفتاری دولت اوباما در پرونده هسته‌ای ایران است.

مجموعه نکات فوق سوالی کلیدی و پرسشی اساسی را به میان می‌آورد؛ به طور کلی و در چشم انداز کلان، رفتار دولت اوباما در مورد پرونده هسته‌ای ایران چگونه قابل بررسی است و چگونه می‌توان ذهنیت و عملکرد دولت اوباما را در این زمینه مورد مداقه قرار داد؟ در پاسخ به این سوال به نظر می‌رسد سه مفهوم قابل توجه توضیح دهنده رفتار اوباما است. این سه مفهوم عبارتند از :

۱. تهدید اندیشی ایران
۲. چندجانبه گرایی
۳. انتخابات محوری

ترکیب موثر میان این مفاهیم منجر به رفتار ایالات متحده در دوره اوباما در پرونده هسته‌ای ایران بوده و خواهد بود و ترکیب بین این مفاهیم و پدیده‌ها در روشن کردن خطوط اصلی ذهنی و عملی دولت اوباما موثر و قابل توجه می‌باشد.

 
۱. تهدید اندیشی

اوباما قبل از به قدرت رسیدن، چارچوب سیاست خارجی خود را در مقاله‌ای که در ژوئیه ۲۰۰۷ نوشت، یعنی به فاصله قابل توجهی از انتخاباتی که در آن به کاخ سفید راه یافت، مشخص کرد. در این مقاله که در مجله فارن افرز به چاپ رسید اوباما ایران را تهدیدی برای امریکا عنوان کرده و البته در چگونگی مقابله با این تهدید اندیشی راه حل‌های متفاوت با دولت بوش را ارائه کرد. تهدید اندیشی دولت امریکا در مورد ایران پدیده نوینی نیست. از ابتدای انفلاب ایران تا کنون ایالات متحده ایران را تهدیدی قابل ملاحظه برای منافع امنیتی خود معرفی کرده است. اما آنچه که در حال دگرگونی و تغییر بوده چگونگی برداشت از تهدید، درجه و فوریت تهدید و نحوه مقابله با این تهدید است.

دولت اوباما پرونده هسته‌ای ایران را در قالب کلان تهدید ایران مد نظر قرار داده و به طور بنیادین به ظرفیت و توانایی جمهوری اسلامی ایران در زمینه هسته‌ای به عنوان تهدید می‌نگرد. اما در بین نخبگان امنیت ملی امریکا در اینکه این تهدید از چه درجه‌ای از فوریت برخوردار است تفاوت‌ها و تمایز‌هایی وجود دارد که نشان دهنده روش‌های متفاوت آن‌ها در قبال ایران بوده و در این راستا اوباما ظاهرا بر این باور نیست که تهدید هسته‌ای ایران، تهدیدی فوری، اضطراری و لحظه‌ای است. در مقابل اوباما، گروهی که در تداوم نومحافظه کاران و وابستگان به جریان راست رژیم صهیونیستی قرار دارند، تهدید ایران را بسیار فوری، لحظه‌ای و عمیق دانسته، به گونه‌ای که حتی کوتاهی روزانه در مقابل این تهدید از نظر آن‌ها غیر قابل بخشش می‌باشد.

اما هر چه که هست نباید فراموش کرد که اوباما نیز مانند دیگر نخبگان امنیت ملی امریکایی و صهیونیستی ایران را تهدید قلمداد کرده ولی در زمینه درجه و آستانه نهایی این تهدید بر این باور است که در صورتی که ایران به سلاح هسته‌ای دست یابد، ایالات متحده باید وارد اقدامات فوری شود.‌‌ همان طور که اوباما چندی پیش اعلام کرد در آن صورت سیاست امریکا دیگر مهار (Containment) نخواهد بود و به سیاست‌های دیگر که در اینجا منظور او سیاست‌های پیشگیرانه است دست خواهد زد. اما در هر صورت تداوم تهدید یکی از عناصر مهم در خوانش ذهنیت امنیتی امریکا است و امریکا با این ذهنیت به پرونده هسته‌ای ایران نگاه کرده و وارد هر نوع مذاکره چندجانبه‌ای می‌شود. اما در مقابل این تهدید اندیشی، شیوه دولت اوباما چندجانبه گرایی بوده و به نظر می‌رسد خواهد بود.

 
۲. چندجانبه گرایی

باید در نظر داشت که چند جانبه گرایی اختصاص به دولت اوباما ندارد. پرونده هسته‌ای ایران از اواخر دوره دوم بوش وارد مرحله چندجانبه گرایانه شد و دولت بوش نیز سعی کرد همراه با سایر اعضای دارای حق وتو شورای امنیت و آلمان سیاست نسبتا واحدی را در قبال پرونده هسته‌ای ایران دنبال کند. اما آنچه دچار تغییر و تحول شد تاکید بیشتر بر این چندجانبه گرایی و تشدید مکانیزم‌های چندجانبه گرایی در دولت اوباما است. دولت اوباما در این زمینه محصول نهایی استراتژیک مورد نظر خود را در قطعنامه ۱۹۲۹ مشاهده می‌کند.

روش اوباما در چند جانبه گرایی علیه ایران با چالش‌هایی همراه بوده و خواهد بود. امریکا برای همراه نگه داشتن سایر اعضای گروه ۱+۵ در مواردی باید سیاست‌های خود را تعدیل کند. اما در مجموع روح چند جانبه گرایی بر رفتار استراتژیک امریکا در مسئله هسته‌ای ایران غالب بوده و خواهد بود.

در این زمینه شایان ذکر است که حتی تحریم‌های یک جانبه امریکا به خاطر تاکید دولت اوباما بر چندجانبه گرایی، بدون اینکه از کانال و معبر نهادهای بین المللی گذشته باشد، توسط برخی از بازیگران بین المللی اجرا شده و این خود نوعی بهره برداری از ظرفیت چندجانبه گرایی در جهت تشدید تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی ایران بوده است. باید در نظر داشت که چندجانبه گرایی امریکا، تنها از تفکرات شخص اوباما نشات نگرفته، بلکه از مجموع مکانیسم‌هایی که تیم اوباما که بی‌تردید در مسائل خلع سلاحی و مدیریت در مسائل هسته‌ای نسبت به سایر دولت‌های امریکا حساسیت بیشتری بر همکاری بین المللی دارند سرچشمه گرفته است.

اما باید در نظر داشت که صرفا چندجانبه گرایی نیست که توضیح دهنده رفتار امریکا است. در عین اهمیت داشتن مفاهیمی چون تهدید اندیشی و چندجانبه گرایی، که بنیادهای فکری رفتارهای اوباما را تشکیل می‌دهند، باید در نظر داشت که دولت اوباما در مسئله هسته‌ای ایران بیش از حد انتخابات محور است و مبارزات انتخاباتی امریکا، اثرات عمیقی بر این پرونده دارد.

 
۳. انتخابات محوری

سال جاری سال انتخاباتی در امریکا است و هرچند که اوباما نسبت به رقیب جمهوری خواه خود به طور نسبی وضعیت بهتری دارد اما سالی پر چالش، بسیار سخت و پر تنش در انتظار او است. پرونده هسته‌ای ایران یکی از موضوعات کلیدی در گفتمان‌ها و مناظرات انتخاباتی است. در این میان دولت اوباما با فشارهای گوناگون داخلی از ناحیه کنگره و خارجی از ناحیه رژیم صهیونیستی و برخی از کشورهای عربی رو به رو است که مجموعه این فشار‌ها و فعالیت‌های سنگین گروه‌های مخالف اوباما من جمله دولت نتانیاهو و منظورمه رسانه‌ای، تبلیغاتی و نهادهای فکری مربوط به این جریان به قدری سنگین است که اوباما را در شرایط خاصی از نظر سیاست داخلی قرار داده و تا این لحظه اوباما بین گرایش‌های گوناگون و فشارهای گوناگون، سعی در ایجاد تعادل لرزانی داشته است.

دقیقا این مسئله است که به طور مشخص به موضع سرسخت امریکا در بغداد انجامیده است. بر اساس آنچه در محافل رسانه‌ای دنیا منتشر شده، سایر کشورهای اروپایی حاضر بودند در مذاکرات بغداد مسئله عقب انداختن تحریم‌های نفتی ایران توسط اتحادیه اروپا را مورد بررسی قرار دهند و حتی برخی از محافل اریکایی از انعطاف‌هایی در موضع امریکا سخن گفته‌اند. اما فشار رژیم صهیونیستی و مخصوصا کنگره، عملا امریکا را از ایفای نقش منعطفی در مذاکرات بغداد بازداشت.

نباید فراموش کرد که در ماه مارس گذشته یعنی حدود سه ماه پیش، مجلس نمایندگان امریکا بلافاصله بعد از نشست ایپک که در آن دوازده هزار فعال سیاسی حامی رژیم صهیونیستی شرکت داشتند، قطعنامه‌ای را تصویب کرد که بر اساس آن دولت امریکا موظف شد که برای جلوگیری از دستیابی ایران به ظرفیت ساخت سلاح هسته‌ای اقدامات لازم را انجام دهد. البته این کار باعث بحث‌های گوناگونی شد که چگونه می‌توان بحث ظرفیت نظامی را مورد ارزیابی قرار داد. اما ماورای مسائل تکنیکی، باید این فشار‌ها و مواضع سیاسی را در چارچوب رفتار دولت اوباما مد نظر قرار داد.

به نظر می‌رسد دولت اوباما نسبت به چند ماه گذشته در اداره این فشار‌ها با چالش‌های مختلفی رو به روست. برآیند مفاهیم ذکر شده یعنی تهدید اندیشی ایران، چندجانبه گرایی و انتخابات محوری، در آینده نزدیک باعث این نوع رفتار از طرف ایالات متحده امریکا در پرونده هسته‌ای ایران خواهد شد:

اول؛ امریکا سیاست دوگانه تشدید تحریم‌ها را همراه با مذاکرات چندجانبه دنبال خواهد کرد. این دقیقا‌‌ همان سیاستی است که کلینتون، وزیر امور خارجه امریکا از آن به عنوان سیاست دو جهته (Two Track Policy) نام برده است.

دوم؛ دولت اوباما سعی می‌کند بین ملاحظات داخلی، ملاحظات مربوط به متحدان صهیونیستی و عرب و سیاست داخلی امریکا تعادل ایجاد کند اما اینکه تا چه اندازه بتواند این تعادل را به پیش برد محل تردید است؛ به نظر می‌رسد دولت اوباما موفق خواهد شد به طور نسبی از نظر چشم انداز انتخاباتی تعادل را حفظ کند اما نتیجه عملی آن عدم انعطاف در مذاکرات خواهد بود.

سوم؛ نتیجه این وضعیت تسهیل احتمالی مذاکرات و ادامه تحریم‌ها است. این در مجموع آن چیزی دولت اوباما به آن توجه نکرده و ممکن است به عامل مهمی تبدیل شود. چگونگی رفتار امریکا در این مسئله بسیار مهم است.

باید در نظر داشت که پرونده هسته‌ای ایران پرونده‌ای پر متغیر، پر بازیگر و پر چالش است و در مواردی چالش‌های ایجاد شده برای تشدید فضا علیه جمهوری اسلامی ایران به چالش‌های جدیدی برای دولت اوباما منجر شده که در این زمینه باید به یک روند اشاره کرد. رژیم صهیونیستی در دو سه ماه گذشته سعی کرده پرونده هسته‌ای ایران را به عنوان پرونده اول دنیا مطرح کند و بحث حمله نظامی را به شدت جهانی کند. اما همین رفتار رژیم صهیونسیتی، نیاز به یک توافق را هم به طور ناخواسته به همراه آورده و همه از لزوم رسیدن به یک توافق صحبت می‌کنند. این به نوبه خود چالشی برای طراحان صهیونستی شده است. به طور خلاصه می‌توان گفت که پرونده هسته‌ای ایران پرونده پویایی است ولی رفتار امریکا درگیر ذهنیت امنیتی استخوانی شده در مورد ایران و محصور در فشار‌ها و منازعات سیاست داخلی امریکا در دوران انتخابات ریاست جمهوری است. اوباما و تیم او نباید فراموش کنند که ایران در این میان بازیگری مهم، قابل توجه و اثرگذار است.




نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
چهارشنبه 10 خرداد 1391
afsane danesh
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر